KLASA 8 Początki władzy komunistów w Polsce

Lekcja

Temat: Początki władzy komunistów w Polsce

 

Zmiany terytorialne i ludnościowe w powojennej Polsce

Po ostatecznych ustaleniach konferencji poczdamskiej zasadniczo ukształtowały się granice państwa polskiego. Obszar Polski zmniejszył się o ok. 20%. W 1945r. kraj liczył zaledwie 24 mln mieszkańców. Poza tym ok. 500 tys. Polaków, głównie przedstawiciele elit intelektualnych, wojskowi, politycy pozostali na Zachodzie.  Ośrodkami polskiej emigracji stały się: Londyn, Paryż, Nowy Jork.

Nowe granice

Granica wschodnia oparta został o rzekę Bug - tzw. linia Curzona, a Polska utraciła Kresy Wschodnie na rzecz ZSRS. W ramach rekompensaty za straty wojenne przyłączono do Polski tzw. Ziemie Odzyskane, czyli Śląsk, Pomorze, Warmię i Mazury. Obszary te, oprócz Warmii i Pomorza Gdańskiego od stuleci nie były związane z państwem polskim. 

 

Przesiedlenia ludności

Na konferencji w Poczdamie ustalono, że z Ziem Odzyskanych wysiedlonych zostanie 3 mln Niemców. Duża część Białorusinów lub Ukraińców, dawnych obywateli II RP, została natomiast przesiedlona (często wbrew własnej woli) do ZSRR. W 1947r. rozpoczęła się akcja Wisła, w wyniku której na Ziemie Odzyskane przesiedlono Łemków, Bojków i Ukraińców z południowo - wschodnich terenów Polski. Zachęcam do zapoznania się z informacją w podręczniku na stronie 143  - Walka z UPA.

Praca z mapą 🚩🌍❌

                                                                           Źródło: www.epodreczniki.pl

Polecenie 1  Wskaż na mapie tzw. Ziemie Odzyskane.

Polecenie 2 Znajdź informację w dostępnych źródłach, dlaczego granicę wschodnią określano jako linię Curzona.

Polecenie 3  Zwróć uwagę na główne kierunki emigracji ludności na obszarze Polski po II wojnie światowej.

Przejęcie władzy przez komunistów

W II Rzeczpospolitej komunistyczna PPR (Polska Partia Robotnicza) była partią nielegalną, skompromitowaną współpracą z ZSRS, niemającą znaczącego poparcia wśród polskich obywateli. Jednak w 1944r. dzięki poparciu Józefa Stalina jeszcze przed utworzeniem Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej komuniści dekretami PKWN rozpoczęli kreowanie nowej rzeczywistości politycznej, a przede wszystkim przejmowanie kontroli nad społeczeństwem. Powstanie TRJN  w 1945r. i uznanie go przez USA i Wielką Brytanię ugruntowało władzę komunistów w Polsce.
   

Opozycja polityczna

Największą siłę opozycyjną tworzyło PSL (Polskie Stronnictwo Ludowe). Na czele partii stał Stanisław Mikołajczyk, który był w okresie II wojny światowej premierem rządu na uchodźstwie w Londynie. 

 

Referendum ludowe 📃☑👥

Zgodnie z ustaleniami Wielkiej Trójki w 1945r, w powojennej Polsce jak najszybciej miały odbyć się demokratyczne wybory. Władze komunistyczne nie chciały ich przeprowadzić za szybko, obawiając się przegranej. Zaproponowali wcześniej zorganizowanie referendum. Chodziło o sprawdzenie, jaka jest rzeczywista siła opozycji, a ponadto była to próba generalna fałszowania wyników.

Referendum ludowe odbyło się 30 czerwca 1946r. Postawiono w nim 3 pytania:

 

1. Czy jesteś za zniesieniem senatu?

2. Czy chcesz utrwalenia w przyszłej konstytucji ustroju gospodarczego zaprowadzonego przez reformę rolną i unarodowienia podstawowych gałęzi gospodarki krajowej z zachowaniem ustawowych uprawnień inicjatywy prywatnej?
3. Czy chcesz utrwalenia zachodniej granicy państwa polskiego na Bałtyku, Odrze i Nysie Łużyckiej?

 Plakaty propagandowe 

 

 

                                              Źródło:www.pl.wikipedia.org

Propaganda komunistyczna apelowała o głosowanie "3 x tak". Opozycja bojkotowała wybory lub zachęcała do głosowania na "nie" na 1 pytanie, aby odróżnić się od partii komunistycznej. Według oficjalnych danych 68% Polaków głosowało tak jak chcieli tego komuniści. 

 

Dane statystyczne 📈💭📊

Zapoznaj się z danymi statystycznymi w podręczniku str.144. Przedstawione tam zostały wyniki oficjalne (te sfałszowane) i wyniki prawdziwe (ukrywane przed opinią publiczną). 

 

"Cud nad urną" - wybory do sejmu 1947r. 

                                                                                 Źródło:www.pl.wikipedia.org

Przeczytaj tekst Sfałszowane wybory z podręcznika 📚👀📖

Wyniki wyborów z 19 stycznia 1947r.  do sejmu ustawodawczego

• według oficjalnych danych frekwencja wyniosła 89,9%; 
• na blok partii komunistycznych głosowało ok. 80%, na PSL 10% (według Stanisława Mikołajczyka na PSL oddano ok. 74%);

Sejm wybrał na urząd prezydenta Bolesława Bieruta, na premiera Józefa Cyrankiewicza;
 

Opór społeczny wobec komunizmu

Komuniści umacniali swoją władzę w Polsce przez kilka lat po zakończeniu wojny. W tym czasie brutalnie rozprawiali się z opozycją, kontrolowali społeczeństwo, a do szerzenia swoich haseł wykorzystywali propagandę. Poniżej znajduje się jeden z najbardziej znanych plakatów propagandowych autorstwa Włodzimierza Zakrzewskiego, który stał się symbolem pogardy wobec żołnierzy Armii Krajowej.

                                                                               Źródło:  "Olbrzym i zapluty karzeł reakcji" www.pamiec.pl

DLA TYCH CO WOLĄ OGLĄDAĆ ZAMIAST CZYTAĆ 😉

Zachęcam Was do zapoznania się z galerią plakatów ze Stalinem w roli głównej na portalu ciekawostki historyczne.pl
Galeria plakatów propagandowych z ZSRR

 

Notatka z lekcji ✏📓📃

1. Nowe granice Polski:
✔ granica wschodnia z ZSRS na rzece Bug (linia Curzona)
✔ granica zachodnia i północna - przyłączenie do Polski Ziem Odzyskanych (Pomorze Szczecińskie, ziemia lubuska, Dolny Śląsk, Warmia i Mazury)

2. Ludność Polski po II wojnie światowej s.142
✔ Polska liczyła 24 mln mieszkańców 
✔społeczeństwo polskie stało się jednolite narodowo (wysiedlenia mniejszości narodowych)
✔ Akcja "Wisła"

3. Przejęcie władzy przez komunistów
✔walka z opozycją PSL pod przywództwem Stanisława Mikołajczyka
✔propagandowe referendum ludowe z 1946r.
✔sfałszowane wybory do sejmu z 1947r. (prezydentem został Bolesław Bierut, a premierem Józef Cyrankiewicz).

4. Rozbudowa polskiego aparatu terroru:

✔współpraca z NKWD (Ludowym Komisariatem Spraw Wewnętrznych ZSRR)
✔ Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) około 200 tys. pracowników 
Urząd Bezpieczeństwa (UB) około 70 tys. funkcjonariuszy 
✔ Milicja Obywatelska (MO)
✔prześladowania, tortury, zmuszanie do składania fałszywych zeznań;
✔procesy pokazowe (np. kara śmierci dla gen. Augusta Emila Fieldorfa-Nila, rotmistrza Witolda Pileckiego);
✔inwigilacja - werbowanie przez SB agentów i przenikanie do struktur organizacji opozycyjnych;