KLASA 4 Jak powstała demokracja szlachecka?

NOWY DZIAŁ WOJNY I UPADEK RZECZPOSPOLITEJ

Przenosimy się o  kolejne 100 lat i zaczynamy dział Wojny i upadek Rzeczpospolitej. Zanim zaproszę Was na pierwszą lekcję o Janie Zamoyskim przygotowałam dla Was krótkie wprowadzenia do tematu. 

O Rzeczpospolitej Obojga Narodów słów kilka… 
 

Od podpisania unii w Krewie w 1385 roku Polskę i Litwę łączyła unia personalna, czyli osoba władcy z dynastii Jagiellonów. Były to jednak dwa odrębne państwa. Sytuacja zmieniła się w XVI wieku, kiedy rządy przejął prawnuk Władysława Jagiełły, król  Zygmunt II August. Był on ostatnim władcą z dynastii Jagiellonów i dążył do wzmocnienia więzi pomiędzy Polską i Litwą. Dlatego król w Lublinie w 1569 roku doprowadził do unii realnej pomiędzy Polską i Litwą. Powstało wówczas jedno państwo Rzeczpospolita Obojga Narodów. 

 

 

Praca z ilustracją 👀🎨🔍

Zwróć uwagę na obraz Jana Matejki Unia lubelska. W centrum obrazu artysta umieścił króla Zygmunta II Augusta, który trzymając w ręce krzyż przyjmował przysięgę możnowładców polskich i litewskich. 

 

Praca z mapą  ❌🌍🚩

 

Rzeczpospolitej Obojga Narodów w XVI w.

 

 

W 1466 roku Kazimierz Jagiellończyk, syn Władysława Jagiełły przyłączył do Polski Pomorze Gdańskie. Dawne państwo krzyżackie tzw. Prusy Książęce stały się lennem Polski (czyli terytorium zależnym). 

Król panuje, ale nie rządzi

Po śmierci Zygmunta II Augusta w 1572 roku wygasła dynastia Jagiellonów. Kolejni władcy wybierani byli przez szlachtę na wolnej elekcji. Szlachta wywodziła się z dawnych rodów rycerskich. Przedstawiciele tego stanu oprócz prawa do wyboru króla, posiadali również liczne przywileje i ogromne majątki ziemskie. W Rzeczpospolitej władza królewska został ograniczona na rzecz stanu szlacheckiego. Tylko nieliczni królowie mieli autorytet i potrafili zdobyć uznanie polskiej szlachty. Jednym z nich był Stefan Batory,  drugi król wybrany w wolnej elekcji, który największym zaufaniem darzył bohatera naszej kolejnej lekcji - Jana Zamoyskiego. 

 

 

Czas na film 👀🎬🎥

 

Źródło: Dziecięcy Uniwersytet Ciekawej Historii https://www.youtube.com/watch?v=ugj4uFb0QLk