KLASA 7 Sprawa polska podczas I wojny światowej

Lekcja
Temat: Sprawa polska podczas I wojny światowej

Co musicie zapamiętać z tej lekcji:
1. orientacje polityczne Polaków przez I wojną światową
2. genezę i organizację Legionów Polskich
3. działalność Komitetu Narodowego Polski 

4. sprawa polska w polityce wielkich mocarstw w 1916r.

 

POLACY NA FRONTACH I WOJNY ŚWIATOWEJ

 

W czasie I wojny światowej w walkach wzięło udział około 3 mln Polaków. Służyli oni w armiach państwa zaborczych, których byli obywatelami.  Około 500 tys. zginęło, a kilkaset tysięcy zostało rannych.

 

ORIENTACJE POLITYCZNE POLAKÓW

 
Od roku 1907, wraz z nasilaniem się kryzysów politycznych w Europie, zaczęły się kształtować wśród Polaków koncepcje działania na wypadek mającej nadejść wojny – tak zwane orientacje polityczne. Narodziły się one w dwóch skonfliktowanych ze sobą środowiskach politycznych: endeckim i socjalistycznym (które w przyszłości zyska nazwę lewicy niepodległościowej), a ich głównymi rzecznikami byli Roman Dmowski i Józef Piłsudski. 

ORIENTACJA PROAUSTRIACKA (PAŃSTWA CENTRALNE)

JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO

 

Była wynikiem sytuacji Polaków pod zaborem austriackim i związanej z nią autonomią. Galicja stała się miejscem schronienia wielu działaczy politycznych z Królestwa Polskiego, zaangażowanych wcześniej w walki rewolucyjne w Rosji. Józef Piłsudski liczył, że w razie pomyślnego rozwoju wypadków zabór austriacki stanie się początkiem państwowości polskiej. Rosję traktował jako tradycyjnego wroga, nie dowierzając ustępstwom caratu. 

 

Legiony Polskie Józefa Piłsudskiego

 

Przez Legiony przewinęło się ok 35-40 tys. żołnierzy. Poległo ok. 3 tysięcy. 1358 żołnierzy Legionów otrzymało order Virtuti Militari.

 

Źródło: https://dzieje.pl/aktualnosci/legiony-polskie-pierwsza-polska-formacja-wojskowa-xx-w

 

Orzełek legionowy

 

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Orze%C5%82ek_legionowy

 

Szarża ułanów 2 szwadronu II Brygady Legionów Polskich  pod Rokitną podczas I wojny światowej w dniu 13 czerwca 1915.

Rotmistrz Zbigniew Dunin-Wąsowicz osobiście poprowadził swoich ułanów do walki. Po przekroczeniu bagnistych brzegów rzeczki Rokitnianki (Ukraina), Dunin-Wąsowicz skierował 3 szwadron do odwodu, a ze szwadronem 2. ruszył do ataku. W ciągu około 15 minut ułani przedarli się przez 3 linie wroga. Z atakujących 64 ułanów wróciło 6. Szarża nie została wykorzystana. Oddziały piechoty w niedostatecznym stopniu wsparły ułanów.  

Źródło:https://pl.wikipedia.org/wiki/Szar%C5%BCa_pod_Rokitn%C4%85

ORIENTACJA PROROSYJSKA (ENTENTA)

ROMANA DMOWSKIEGO

Orientacja ta zakładała, że w wojnie zwyciężą państwa Ententy, więc Polacy powinni oprzeć się na Rosji. Ziemie polskie miały być zjednoczone przez cara i objęte autonomią. Roman Dmowski uważał, że polityka germanizacyjna wykluczała jakiekolwiek próby oparcie się na Niemcach i uderzała w żywioł polski silniej niż rosyjska. Ewentualne zwycięstwo państw centralnych nie niosło też żadnej nadziei na zjednoczenie polskich ziem, gdyż Niemcy bez wątpienia nie zabrałyby sojuszniczce Austrii ziem polskich. 

 

Legion Puławski

 

Polska formacja zbrojna utworzona w czasie I wojny światowej pod auspicjami Komitetu Narodowego Polskiego, licząca ok. 1 tys. ochotników. Walczyła w składzie armii rosyjskiej przeciwko Niemcom na froncie wschodnim.

Źródło:  https://pl.wikipedia.org/wiki/Legion_Pu%C5%82awski; https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/ruch-narodowy/61662,Legion-Polski-Legion-Pulawski-okres-formowania-1914-1915.html

 

 

Błękitna Brygada Józefa Hallera  

 

 

Polska ochotnicza formacja wojskowa powstała w czasie I wojny światowej w roku 1917, powołana dekretem prezydenta Francji Raymonda Poincarégo z inicjatywy Komitetu Narodowego Polskiego. Armia Polska trafiła na front dopiero pod koniec wojny. Wiosną 1919r. 70 tys. armia została przetransportowana do Polski.

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Armia_Polska_we_Francji

NOTATKA Z LEKCJI 📚✏📝

 

 

SPRAWA POLSKA W POLITYCE WIELKICH MOCARSTW 

 

Polecenie 🚩📚💭

Proszę przeczytać z podręcznika teksty:
1. Akt 5 listopada str. 157
2. Sprawa polska w polityce ententy str. 158

RADA REGENCYJNA 

Akt 5 listopada 1916 wydany przez cesarzy Niemiec i Austro-Węgier zawierał deklarację powstania samodzielnego Królestwa Polskiego. Mniej więcej rok później powstała Rada Regencyjna. Jej kompetencje zostały mocno ograniczone: miała prawo wybrać rząd, ale nie mogła reprezentować społeczeństwa polskiego na arenie międzynarodowej. W skład tego organu weszli: hrabia Józef Ostrowski (przywódca polskich konserwatystów), abp Aleksander Kakowski i hrabia Zdzisław Lubomirski (prezydent Warszawy). Reprezentujący zachowawczą postawę i konserwatywne poglądy. Książę, arcybiskup i ziemianin – trzy osoby miały zastępować króla w Królestwie Polskim. Ten nigdy się nie pojawił. Polska odrodziła się jako republika.  

Józef Ostrowski, abp Aleksander Kakowski, Zdzisław Lubomirski

Dla tych najbardziej ambitnych 💪

 
Zachęcam Was do zapoznania się z sylwetką Ignacego Jana Paderewskiego - wirtuoza i polityka, który jest jednym z Ojców Niepodległej.
Ignacy Jan Paderewski - łącznik między Dmowskim a Piłsudskim

...i wykład o bitwie pod Kostiuchnówką z 1916r. która miała wpływ na pewne ustępstwa państw centralnych wobec Polaków 

 

 Źródło: Uniwersytet Łódzki YouTube https://www.youtube.com/watch?v=lQhHStDXbPY&t=2s