KLASA 8 Powojenna odbudowa
Lekcja
T: Powojenna odbudowa
ZNISZCZENIA WOJENNE 馃挜馃挘馃敟
Po II wojnie 艣wiatowej Polska by艂a najbardziej zniszczonym krajem europejskim. 艢mier膰 ponios艂o oko艂o 6 mln obywateli polskich. Nast膮pi艂 spadek przyrostu naturalnego, choroby, zwi臋kszenie liczby inwalid贸w.
Zburzono wi臋ksz膮 cz臋艣膰 du偶ych miast: Poznania, Warszawy, Gda艅ska,
Szczecina, Wroc艂awia. Ponad 60% maj膮tku produkcyjnego w granicach z 1945
r. uleg艂o ruinie. Prosz臋 zwr贸ci膰 uwag臋 na dane statystyczne z str. 172.
ZAGOSPODAROWANIE ZIEM ODZYSKANYCH
Tereny Ziem Odzyskanych zosta艂y spustoszone przez Armi臋 Czerwon膮. Warto艣膰 艂up贸w jest szacowana w setkach milion贸w dolar贸w. Rabowano
wszystko, co mia艂o warto艣膰 od zegark贸w przez dzie艂a sztuki po ca艂e
fabryki. Odpowiednie
rozkazy Stalin wyda艂 ju偶 w styczniu 1945, kiedy Armia Czerwona
przekroczy艂a Wis艂臋. Formowano na tej podstawie specjalne "trofiejnyje
otriady" (w wolnym t艂umaczeniu: oddzia艂y pozyskuj膮ce zdobycze).
PLAN SZE艢CIOLETNI 馃搼馃搯馃搲
Zgodnie z zasad膮 centralnego planowania rozpocz臋to realizacj臋 kolejnego planu na lata 1950–1955. Plan sze艣cioletni by艂 wielokrotnie
modyfikowany i tylko w cz臋艣ci
zrealizowany. Przede wszystkim
forsowano rozw贸j przemys艂u ci臋偶kiego i metalowego. Sztandarow膮 budow膮
realizowan膮 w ramach planu sze艣cioletniego by艂 kombinat metalurgiczny
w Nowej Hucie. Zamierzano wybudowa膰 robotniczy o艣rodek jako przeciwwag臋
dla inteligenckiego i konserwatywnego Krakowa. Cen膮
za intensywn膮 industrializacj臋 by艂a stagnacja poziomu 偶ycia
i ograniczanie inwestycji w innych dziedzinach, a tak偶e wydatk贸w
konsumpcyjnych.
W zwi膮zku
z realizacj膮 planu sze艣cioletniego jednym z najbardziej
niedoinwestowanych obszar贸w sta艂o si臋 rolnictwo. W 1952 roku ju偶 kolejny
raz wprowadzono dostawy obowi膮zkowe produkt贸w rolnych. Dzia艂ania te
wzbudza艂y w艣r贸d rolnik贸w op贸r, poniewa偶 za oddawane p艂ody otrzymywali
oni po艂ow臋 warto艣ci rynkowej. Nasilono tak偶e polityk臋 kolektywizacji
indywidualnych gospodarstw rolnych i tworzenia pa艅stwowych sp贸艂dzielni - Pa艅stwowych Gospodarstw Rolnych (PGR).
PRACA W PRL 馃懛馃挭馃敤
W PRL ka偶dy, kto chcia艂, m贸g艂 pracowa膰. Problem bezrobocia nie istnia艂. Oczywi艣cie by艂y osoby, kt贸rym pracy nie chcia艂o si臋 podejmowa膰: niebieskie ptaki, nieroby, bumelanci – jak nazywa艂a ich oficjalna propaganda. Wiele os贸b przepracowa艂o ca艂e 偶ycie w jednym miejscu i na tym samym stanowisku. W epoce gierkowskiej istnia艂o jednak zjawisko tzw. bezrobocia ukrytego: du偶y przyrost demograficzny spowodowa艂, 偶e aby wszystkim zapewni膰 prac臋, mno偶ono etaty.
WY艢CIG PRACY 馃挭馃挭馃挭
Kolejnym elementem, kt贸ry zosta艂 zapo偶yczony z ZSRR, by艂 ruch stachanowski, czyli wsp贸艂zawodnictwo pracy i wyrabianie coraz wy偶szych norm. W Polsce rozpocz膮艂 si臋 ju偶 w 1947 roku. Zapocz膮tkowa艂 go g贸rnik z Kopalni „Jadwiga” w Zabrzu, Wincenty Pstrowski, rzucaj膮c has艂o: „Kto wyr膮bie wi臋cej ni偶 ja?”. Szybko znalaz艂 na艣ladowc贸w. Dla w艂adzy przekraczanie norm produkcyjnych by艂o sposobem na podnoszenie wydajno艣ci pracy.
KARTKI
Zdarza艂o
si臋, 偶e w sklepie zabrak艂o towaru, zanim
ostatni stoj膮cy w kolejce zd膮偶yli dotrze膰 do lady. Braki w zaopatrzeniu by艂y ci膮g艂膮 bol膮czk膮 handlu
w PRL. Aby im chocia偶 cz臋艣ciowo zaradzi膰, wprowadzano tzw.
reglamentacj臋, czyli sprzeda偶 tylko okre艣lonej liczby produkt贸w. Kartki
okre艣la艂y miesi臋czny przydzia艂 danego towaru na osob臋. Gdy kto艣 kupi艂
dany towar, sprzedawczyni odcina艂a odpowiedni kupon z jego kartki.
NOTATKA Z LEKCJI 馃搩✏馃摉
1. Reforma rolna:
- podzia艂 wielkich maj膮tk贸w ziemskich powy偶ej 50ha pomi臋dzy ch艂op贸w pozbawionych ziemi lub maj膮cych ma艂e gospodarstwa
- obowi膮zkowe dostawy produkt贸w 偶ywno艣ciowych
- kolektywizacja rolnictwa - Pa艅stwowe Gospodarstwa Rolne (PGR)
2. Przemys艂 w PRL:
- nacjonalizacja przemys艂u (upa艅stwowienie)
- centralne planowanie i rozw贸j przemys艂u ci臋偶kiego
- realizacja plan贸w rozwoju gospodarczego, np. plan sze艣cioletni
MATERIA艁 DODATKOWY 馃幀馃憖馃捇
Zach臋cam do zapoznania si臋 z informacji w podr臋czniku Jak Polacy zasiedlali Ziemie Odzyskane?
Zapraszam na film Muzeum Historii Polski o odbudowie Warszawy.
殴r贸d艂o: https://www.youtube.com/watch?v=f_l-VZ-L9bI&t=3s
Komentarze
Prze艣lij komentarz