KLASA 4 WOJNY W XVII WIEKU - Potop szwedzki 💣💥🔥

Lekcja
Temat: XVII wiek  stulecie wojen 

Na co będę zwracać uwagę:
1. przyczyny konfliktu ze Szwecją
2. dlaczego  wojnę ze Szwecją określamy, jako "potop szwedzki"
3. rola hetmana Stefana Czarnieckiego oraz przeora Augustyna Kordeckiego  w okresie "potopu szwedzkiego"

W 2 połowie XVI wieku Rzeczpospolita była jednym z największych państw w Europie, zaraz po Rosji oraz Turcji.  Jak już wiecie z poprzedniej lekcji wiek XVI był tzw. złotym wiekiem w historii naszego państwa. Był to okres największej świetności Rzeczpospolitej. W kolejnym stuleciu w okresie rządów władców elekcyjnych (królów wybieranych przez szlachtę), nastąpił kryzys w wyniku wojen, które toczyliśmy aż z trzema państwami jednocześnie. W tym trudnym czasie odnosiliśmy jednak szereg zwycięstw dzięki polskiej husarii. Więcej o tym dopiero w klasie 6 😉 jednak już dzisiaj przybliżę Wam  najważniejsze bitwy z okresu wojen z XVII wieku. 

HUSARIA - oddziały ciężkozbrojnej kawalerii. Cechą charakterystyczną husarzy był od zawsze skrzydła, które rycerze mieli przypinać do zbroi lub siodła podczas bitwy.

 

 Źródło:Wczoraj i dziś. Podręcznik z historii dla klasy VI. Wydawnictwo Nowa Era.

 

 

RZECZPOSPOLITA W OKRESIE WOJEN 

W XVII WIEKU 

 

 Źródło: https://epodreczniki.pl/

Postarajcie się odszukać na mapie państwa, z którymi walczyliśmy w XVII wieku: Rosję, Szwecję oraz Turcję (Imperium osmańskie).

 

RZĄDY DYNASTII WAZÓW

 

Większość wojen toczyła się w okresie panowania dynastii Wazów, której rządy zapoczątkował Zygmunt III Waza. Władca sprawował również rządy w Szwecji. Zygmunt III Waza był spokrewniony z Jagiellonami. Jego matka - Katarzyna była córką  Zygmunta Starego. W okresie rządów króla Zygmunta III stolica została przeniesiona do Warszawy.

ZYGMUNT III WAZA

 

ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE 

 Źródło: https://pl.wikipedia.org/

WOJNY ZE SZWECJĄ 

W kolejnych latach Zygmunt III Waza został pozbawiony tronu szwedzkiego. Stało się to jedną z najważniejszych przyczyn wojny z tym państwem. Oprócz tego kolejni władcy Szwecji dążyli do opanowania całego wybrzeża Bałtyku. Do najważniejszego starcia doszło w 2 połowie XVII wieku w okresie tzw. potopu szwedzkiego. 

Zapraszam na krótki film o konflikcie ze Szwedami. Proszę również zapoznać się z informacją w podręczniku na str. 81.

 

POTOP SZWEDZKI 1655-1660

 Źródło: Dziecięcy Uniwersytet Ciekawej Historii

Do największej wojny doszło w latach 1655–1660, kiedy Rzeczpospolitą rządził syn Zygmunta III Wazy - Jan Kazimierz. Wówczas Szwedzi najechali, a właściwie ”zalali wojskami” - Rzeczpospolitą. Najazd ten znany jest w historii pod nazwą potopu szwedzkiego. Potężna armia wkroczyła do osłabionej wieloletnimi wojnami  Rzeczypospolitej. Szlachta, zniechęcona do Jana Kazimierza i jego rządów, początkowo masowo poddawała się Szwedom. W ten sposób Szwedzi zajęli prawie cały obszar Rzeczypospolitej. 

 

OBRONA JASNEJ GÓRY

Przełomowy momentem okazała się próba zdobycia przez Szwedów klasztoru na Jasnej Górze koło Częstochowy. Było to bardzo ważne miejsce dla Polaków i cel pielgrzymek do przechowywanego tam obrazu Matki Boskiej. Odwagą wykazał się ojciec Augustyn Kordecki, który przez sześć tygodni kierował obroną klasztoru. Ostatecznie Szwedzi klasztoru nie zdobyli, a sukces obudził w społeczeństwie wiarę w pokonanie najeźdźcy.

 Źródło: https://pl.wikipedia.org/

JAK CZARNIECKI DO POZNANIA...

Na czele wojsk polskich stanął znany Wam z hymnu wybitny wódz Stefan Czarniecki, który w kwietniu 1656r. pokonał Szwedów pod Warką, koło Warszawy. Wraz ze swoimi żołnierzami wspierał również Duńczyków w wojnie ze Szwedami. Stąd w hymnie wspominamy również jego wyprawę przez Morze Bałtyckie.   

HETMAN STEFAN CZARNIECKI

Źródło: https://pl.wikipedia.org/

KONIEC WOJNY I UPADEK RZECZPOSPOLITEJ

W 1660r. w Oliwie podpisaliśmy pokój ze Szwedami. Król Jan Kazimierz Waza zrzekł się praw do tronu szwedzkiego. Szwedzi zdobyli również ważne tereny nad Bałtykiem - Inflanty. Od tej pory Rzeczpospolita pogrążyła się w ogromnym kryzysie.