KLASA 8 Powstanie "Solidarności"

Lekcja
Temat: Powstanie "Solidarności"

Co musicie zapamiętać z tej lekcji:
1. przebieg strajków w sierpniu 1980r.
2. powstanie NSZZ "Solidarność"
3. "karnawał Solidarności"

 

Polskie Miesiące - Sierpień 1980r. 

 

  Źródło: https://www.youtube.com/watch?v=2Ac9SC0nI5Q

 

Strajk sierpniowy w Stoczni Gdańskiej

Rok po pielgrzymce Jana Pawła II, latem 1980 roku, doszło do największych strajków w historii PRL. Wybuchały one w różnych miastach Polski. Jednak największe znaczenie miał strajk okupacyjny w Stoczni im. Lenina w Gdańsku, który rozpoczął się po zwolnieniu Anny Walentynowicz. Na czele strajku na którego czele stanął Lech Wałęsa. 

Źródło: www.epodreczniki.pl

 
21 postulatów Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z 17 sierpnia 1980r.
 
1. Akceptacja niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych, wynikająca z ratyfikowanej przez PRL Konwencji nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej wolności związkowych.
2. Zagwarantowanie prawa do strajku oraz bezpieczeństwa strajkującym i osobom wspomagającym.
3. Przestrzegać zagwarantowaną w Konstytucji PRL wolność słowa, druku, publikacji, a tym samym nie represjonować niezależnych wydawnictw oraz udostępnić środki masowego przekazu dla przedstawicieli wszystkich wyznań.
a) przywrócić do poprzednich praw: – ludzi zwolnionych z pracy po strajkach w 1970 i 1976, – studentów wydalonych z uczelni za przekonania,
b) zwolnić wszystkich więźniów politycznych (w tym Edmunda Zadrożyńskiego, Jana Kozłowskiego, Marka Kozłowskiego),
c) znieść represje za przekonania.
4. Podać w środkach masowego przekazu informację o utworzeniu Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego oraz publikować jego żądania.
5. Podjąć realne działania mające na celu wyprowadzenie kraju z sytuacji kryzysowej poprzez:
a) podawanie do publicznej wiadomości pełnej informacji o sytuacji społeczno‑gospodarczej,
b) umożliwienie wszystkim środowiskom i warstwom społecznym uczestniczenie w dyskusji nad programem reform.
6. Wypłacić wszystkim pracownikom biorącym udział w strajku wynagrodzenie za okres strajku jak za urlop wypoczynkowy z funduszu CRZZ.
7. Podnieść wynagrodzenie zasadnicze każdego pracownika o 2000 zł na miesiąc jako rekompensatę dotychczasowego wzrostu cen.
8. Zagwarantować automatyczny wzrost płac równolegle do wzrostu cen i spadku wartości pieniądza.
9. Realizować pełne zaopatrzenie rynku wewnętrznego w artykuły żywnościowe, a eksportować tylko i wyłącznie nadwyżki.
10. Wprowadzić na mięso i przetwory kartki – bony żywnościowe (do czasu opanowania sytuacji na rynku).
11. Znieść ceny komercyjne i sprzedaż za dewizy w tzw. eksporcie wewnętrznym.
12. Wprowadzić zasady doboru kadry kierowniczej na zasadach kwalifikacji, a nie przynależności partyjnej, oraz znieść przywileje MO, SB i aparatu partyjnego poprzez: zrównanie zasiłków rodzinnych, zlikwidowanie specjalnej sprzedaży itp.
13. Obniżyć wiek emerytalny dla kobiet do 50 lat, a dla mężczyzn do lat 55 lub [zaliczyć] przepracowanie w PRL 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn bez względu na wiek.
14. Zrównać renty i emerytury starego portfela do poziomu aktualnie wypłacanych.
15. Poprawić warunki pracy służby zdrowia, co zapewni pełną opiekę medyczną osobom pracującym.
16. Zapewnić odpowiednią liczbę miejsc w żłobkach i przedszkolach dla dzieci kobiet pracujących.
17.Wprowadzić urlop macierzyński płatny przez okres trzech lat na wychowanie dziecka.
18. Skrócić czas oczekiwania na mieszkanie.
19. Podnieść diety z 40 zł do 100 zł i dodatek za rozłąkę.
20. Wprowadzić wszystkie soboty wolne od pracy. Pracownikom w ruchu ciągłym i systemie 4‑brygadowym brak wolnych sobót zrekompensować zwiększonym wymiarem urlopu wypoczynkowego lub innymi płatnymi dniami wolnymi od pracy.

Tablice z 21 postulatami Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego umieszczone na budynku portierni przy Bramie nr 2 Stoczni Gdańskiej im. Lenina.

Porozumienia sierpniowe

Wobec coraz większego zasięgu strajków władze zdecydowały się na użycie sił i zaczęły łagodzić sytuację. Porozumienia sierpniowe zostały podpisane 31 sierpnia 1980r. w Gdańsku Lech Wałęsa i wicepremier Mieczysław Jagielski.

Powstanie NSZZ "Solidarność"

17 września 1980 roku w Gdańsku utworzono Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”.  Do związku wstąpiło prawie 10 mln Polaków, ponadto wielu działaczy PZPR decydowało się na opuszczenie szeregów partii i przystąpienie do niego. Legalna "Solidarność" działała ponad 15 miesiącu i okres ten jest nazywany karnawałem. Po raz pierwszy można było publicznie bez obaw wyrazić swoje poglądy.
Ostatnim akordem zmian w 1980 roku było odwołanie Edwarda Gierka z funkcji I sekretarza. Na czele partii stanął Stanisław Kania. Doszło też do próby unormowania kontaktów z Kościołem.

Projekt dla chętnych "Droga do wolności"

 

Wyprawa Polaków w Himalaje na przełomie 1979 i 1980 roku była przełomowa – po raz pierwszy udało się zdobyć Mount Everest zimą.

Źródło:www.wielkahistoria.pl

Lata 70. i 80., to nie tylko trudna droga do wolności, ale i spektakularne sukcesy polskich sportowców, jak chociażeśmy III na Mistrzostwach Świata "Orłów Górskiego". W tym czasie Polacy byli pionierami w jeszcze jednej dziedzinie.  Jest to okres największych sukcesów polskich himalaistów. Wanda Rutkiewicz jako pierwsza Polka i Europejka zdobyła w 1978 roku Mount Everest, a Jerzy Kukuczka stał się drugim na świecie - po Reinholdzie Messnerze - zdobywcą Korony Himalajów i Karakorum. Znaczące sukcesy w tym okresie należą także do Leszka Cichego, Janusza Onyszkiewicza, Piotr Pustelnika, Wojciecha Kurtyki czy Krzysztofa Wielickiego i wielu innych. Swój początek w tym czasie miał się również pionierski projekt himalaizmu zimowego, którego inicjatorem był  Andrzej Zawada.

Waszym zadaniem jest przygotowanie projektu na temat wybitnego polskiego himalaisty, który i odnosił sukcesy nie tylko w okresie  PRL (krótka biografia, największe sukcesy, ciekawostki). Technika dowolna. Na prace czekam do 9 czerwca.

Inspiracji możecie poszukać na YouTube, gdzie  znajdziecie cykl filmów dokumentalnych "Himalaiści". 

Himalaiści "Zerwana lina - Jerzy Kukuczka"

Źródło: https://www.youtube.com/watch?v=KADUYLrvmOw&t=1283s