KLASA 8 Grudzień 1970

Lekcja

Temat:  PRL w latach 1956 - 1970r



GRUDZIEŃ 1970

Kolejna fala protestów rozpoczęła się w grudniu 1970r. po tym, jak ogłoszono w radiu i telewizji podwyżkę cen na skutek narastających problemów gospodarczych w okresie rządów Władysława Gomułki. Na Wybrzeżu wybuchły protesty robotnicze, które stłumiono siłą. Do starć dochodziło też w innych miastach Polski, m.in. Elblągu, Białymstoku, Krakowie, Słupsku, Wałbrzychu. Fala strajków przeszła przez cały kraj. Do najtragiczniejszego zdarzenia doszło w Gdyni 17 grudnia "czarny czwartek", kiedy robotnicy zmierzający do stoczni zostali ostrzelanie przez wojsko. Ogólnie w starciach zginęło ponad 40 osób, rannych było ponad tysiąc. W akcję na Wybrzeżu zaangażowano około 25 tys. żołnierzy oraz kilka tys. funkcjonariuszy MO i SB. Użyto m.in. 550 czołgów. Robotniczy bunt zaniepokoił wywołał poruszenie nawet w szeregach władz komunistycznych w Rosji. Gomułka został odsunięty do władzy, a I sekretarzem został Edward Gierek. 

 

Polskie miesiące - Grudzień 1970r.

 

Źródło: https://www.youtube.com/watch?v=OLeDwfJaXv4&t=21s

Przemarsz demonstrantów niosących na drzwiach ciało 18-letniego Zbyszka Godlewskiego (Janka Wiśniewskiego - tak nazwał go autor tekstu) jest symbolem Grudnia 1970. O jego śmierci mówi Ballada o Janku Wiśniewskim. 

Chłopcy z Grabówka, chłopcy z Chyloni,
Dzisiaj milicja użyła broni.
Dzielnieśmy stali, celnie rzucali.
Janek Wiśniewski padł! [...]

Nie płaczcie matki - to nie na darmo!
Nad stocznią sztandar z czarną kokardą!
Za chleb i wolność, i nową Polskę,
Janek Wiśniewski padł!
 

Źródło: https://epodreczniki.pl/
https://pl.wikipedia.org/

MATERIAŁ DODATKOWY

Ogromną popularność „Ballada o Janku Wiśniewskim" zyskała dzięki Andrzejowi Wajdzie, który kolejną jej wersję – w przejmującym wykonaniu Krystyny Jandy – wykorzystał w filmie „Człowiek z żelaza" (muzykę skomponował Andrzej Korzyński). 

 

Krystyna Janda - "Ballada o Janku Wiśniewskim" z filmu "Człowiek z żelaza".

 

Przez lata powstało kilka wersji tego utworu, tak jak było kilku autorów zgłaszających prawa do utworu.

Dla tych co dotrwali do końca 💪 i lubią polski rock. Ten sam utwór w interpretacji Kazika - "Ballada o Janku Wiśniewskim"