KLASA 7 Na frontach I wojny światowej (część 1)

 

Lekcja

Temat: Na frontach I wojny światowej

 

POCZĄTEK WIELKIEJ WOJNY

Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii 28 lipca 1914 roku. Równy miesiąc po zamachu na następce tronu Franciszka Ferdynanda Habsburga. W ciągu następnych kilku dni w wyniku wcześniejszych zobowiązań w konflikt zaangażowały się 33 państwa. I wojna światowa jest też nazywana Wielką Wojną. Określenie to dotyczyło zarówno zaangażowanych w nią żołnierzy oraz środków, jak i ogromu spustoszeń w Europie. 

 

NIEMIECCY ŻOŁNIERZE W DRODZE NA FRONT  

 

 

PRACA Z MAPĄ  🚩🌍🔎

 

Wskaż na mapie państwa neutralne. Zwróć również  uwagę na linię frontu zachodniego ciągnącego się od Kanału La Manche po Alpy w Szwajcarii.

 

PLAN WOJNY BŁYSKAWICZNEJ

Zwróć uwagę na mapę w podręczniku na stronie 163 przedstawiającą front zachodni. 

Francja dysponowała własnym planem na prowadzenie wojny. Był to tzw. PLAN XVII, który zakładał rozbudowę systemy umocnień wzdłuż granicy z Niemcami. 

 

Armia niemiecka bazowała na planie wojny błyskawicznej feldmarszałka Alfreda von Schlieffena z 1905 roku. PLAN SCHLIEFFENA zakładał pokonanie Francji w ciągu 6 tygodni od mobilizacji armii niemieckiej. Cel ten miał być osiągnięty dzięki całkowitemu wycofaniu sił z frontu wschodniego i rzucenia prawie całej armii przeciwko Francji od północy (przez neutralną Holandię i Belgię). Następnie wojska niemieckie miały zostać skierowane na front wschodni. 

 

Armia rosyjska zaczęła manewry wcześniej, niż spodziewało się tego dowództwo państw centralnych. Wojska niemiecka zostały zatrzymane nad rzeką Marną w 1914 roku. Był to początek wojny pozycyjnej - wojny na wyniszczenie, podczas której tysiące żołnierzy tkwiło w okopach, czekając na atak przeciwnika. 

 

OKOPY NA FRONCIE ZACHODNIM 

 

 

FRONT ZACHODNI DO 1916 ROKU

 

Wojna błyskawiczna, zaprojektowana w sztabie wojskowym Niemiec na długo przed wybuchem konfliktu trójprzymierza i ententy, miała być receptą na brak strategicznych surowców. Toteż jej podstawowym celem było zmiażdżenie Francji i przejęcie jej przemysłu, a następnie przerzucenie sił na wschód i pokonanie Rosji. Do realizacji Planu Schlieffena amia niemiecka przystąpiła  pod dowództwem Helmutha von Moltke "Młodszego" (Helmuth "Starszy" był jego stryjem i jednym z najwybitniejszych strategów w przeciwieństwie do bratanka).  

Po wybuchu wojny Niemcy rzeczywiście szybko dotarli niemal pod Paryż (około 20 km). Wojska francuskie rozpaczliwie broniły stolicy. Do przerzutu wojsk na front zaangażowano nie tylko kolej (ogromne znaczenie dla działań wojennych dla wszystkich państwa), ale również paryskie taksówki. Ostatecznie Francuzi zdołali powstrzymać niemieckie natarcie w bitwę nad rzeką Marną we wrześniu 1914r. (tzw. "cud nad Marną"), ale w samym sierpniu stracili ponad 75 tysięcy żołnierzy, a 200 tysięcy dostało się do niewoli. Odtąd, niemal do końca wojny front zachodni ustabilizował się na linii od Kanału La Manche do granic Szwajcarii. Po jednej stronie walczyły wojska francusko-brytyjskie, po drugiej armia niemiecka. Podejmowane przez kolejne trzy lata próby przełamania pozycji wroga kończyły niepowodzeniem oraz olbrzymimi stratami w ludziach. 

Zwróć uwagę na  ilustrację, przedstawiającą liczebność armii poszczególnych państw biorących udział w wojnie zamieszczony w tygodniku „Scientific American”, wydanie z 5 września 1914 roku (źródło: www.epodreczniki.pl). Zastanów się, który z sojuszy militarnych miał przewagę? Pamiętaj, że Turcja i Bułgaria opowiedziały się po stronie państw centralnych. 

W Europie wojna toczyła się na froncie zachodnim, południowym, włoskim oraz wschodnim (dla nas miał największe znaczenie, bo przebiegał przez ziemie polskie).

 

 

 

ŻYCIE W OKOPACH - FRONT ZACHODNI 

Pole bitwy pod Verdun z 1916 współcześnie

Źródło fotografii: www.pl.wikipedia.org

 

 

BROŃ W CZASIE I WOJNY ŚWIATOWEJ 

 

 U-boot niemieckie łodzie podwodne 

 Samoloty myśliwskie po raz pierwszy zastosowane przez wojsko niemieckie w 1916r.

 

FOKKER D.I.

 

 LFG Roland D.II

Czołgi - w czasie I wojny światowej służyły, jako ochrona dla żołnierzy podczas walk o pas ziemi niczyjej. Pierwsze czołgi zastosowali Brytyjczycy w 1916r.

 

MARK I -prędkość 6 km/h

 

 Broń maszynowa 

CKM ciężkie karabiny maszynowe

RKM ręczne karabiny maszynowe 

Broń chemiczna - pierwszy raz użyta przez wojsko niemieckie we wrześniu 1914r.

BRYTYJSCY ŻOŁNIERZE OŚLEPIENI GAZEM

Źródło fotografii: www.pl.wikipedia.org

 

 

PRACA Z MAPĄ  🚩🌍🔎

Zwróć uwagę na bitwę pod Tannenbergiem w Prusach Wschodnich. Dla Niemców była to tzw. druga bitwa pod Tannenbergiem, pierwsza została stoczona 15.07.1410r. Wniosek z tego taki, że Tannenberg to... Mam nadzieję, że Wszyscy znają odpowiedź 😉

 

FRONT WSCHODNI

 
W 1914r. zgodnie z przyjętym planem wojny błyskawicznej, Niemcy zostawili na froncie wschodnim jedynie nieliczne jednostki. Cesarstwo Rosyjskie, aby wesprzeć Francję i Wielką Brytanię, szybko rozpoczęło ofensywę uderzając na Prusy Wschodnie i Galicję. 

 

W odróżnieniu od frontu zachodniego na wschodzie sytuacja militarna  charakteryzowała się większą dynamiką. Wojska rozciągnięte były na całej linii frontu. Niemcy i Austro‑Węgry rozpoczęły działania w sierpniu 1914 roku, wkraczając do dawnego Królestwa Polskiego. Rosja odpowiedziała uderzeniem dwóch armii na teren Prus Wschodnich. 

 

Ofensywę rosyjską zatrzymał Paul von Hindenburg odnosząc zwycięstwo w bitwie pod Tannenbergiem w sierpnia 1914 r. Było to pierwsze tak spektakularne zwycięstwo na froncie wschodnim. Rosja straciła ponad 50 tys., a w niewoli pozostało 100 tys. żołnierzy. 

 

W grudniu 1914r. wojska niemieckie dotarły do Łodzi. Pomyślniej dla Rosji rozwijały się operacje ofensywne na południowym odcinku frontu, bo tu bezskutecznie opór stawiała armia austriacka. Broniąca m.in. twierdzy Przemyśl, Austriacy mogli liczyć bardziej na deszcz i błoto, które wstrzymywały ofensywę rosyjską, niż na skuteczność swoich dowódców. Zarówno wojna przeciwko niedozbrojonym wojskom serbskim, jak i ucieczka przed armią rosyjską pokazały zacofanie armii cesarskiej oraz braki w infrastrukturze (pociągi przerzucały żołnierzy z zawrotną prędkością 12 km/h). Był to również problem sztabu niemieckiego, który żeby ratować sytuację na Wschodnie stale musiał przerzucać siły z frontu zachodniego. 

 

 

Paul von Hindenburg i Erich Ludendorff

 

 

 

Rosyjscy jeńcy wzięci pod Tannenbergiem