KLASA 8 WOS Władza wykonawcza w Polsce - Rząd i Prezydent 👤📈👥💼

 

WŁADZA WYKONAWCZA W POLSCE

Zgodnie z Konstytucją RP władzę wykonawczą w Polsce sprawują Prezydent RP oraz Rada Ministrów.

PREZYDENT - głowa państwa i organ władzy wykonawczej, najwyższy urząd w Rzeczpospolitej.  

WYBORY PREZYDENCKIE
Prezydent pełni 5-letnią kadencję (maksymalnie 2 kadencje). Wybory na Prezydenta Polski ogłasza Marszałek Sejmu. Kandydat musi mieć 35 lat, posiadać polskie obywatelstwo i prawa wyborcze oraz uzyskać poparcie 100 tys. obywateli

Prezydentem zostaje osoba, która dostała bezwzględną większość głosów. Kadencja zaczyna się, kiedy Prezydent złoży przysięgę na wierności Konstytucji przed Zgromadzeniem Narodowym (Sejm i Senat). Prezydenta odwołać może Zgromadzenie Narodowe tylko w wyjątkowych sytuacjach (choroba, niezdolność do wykonywania obowiązków). Wtedy zastępuje go do nowych wyborów Marszałek Sejmu.

UPRAWNIENIA PREZYDENTA
Prezydent ma swoje uprawnienia. Uprawnienia są zapisane w Konstytucji. Nazywają się tam prerogatywy. Na przykład Prezydent:
✔ ma prawo inicjatywy ustawodawczej, bierze udział w trybie ustawodawczym, może podpisać ustawy lub ich nie podpisać (veto albo skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego)
✔ jest zwierzchnikiem sił zbrojnych, powołuje generałów, zwołuje Radę Bezpieczeństwa Narodowego
✔ jest reprezentantem państwa w stosunkach zewnętrznych, bierze udział w powoływaniu ambasadorów, podpisuje umowy międzynarodowe
✔ ogłasza termin wyborów do Sejmu i Senatu
✔ przyznaje ordery i odznaczenia, nadaje tytuł profesora, powołuje sędziów
✔ stosuje prawo łaski
✔ nadaje polskie obywatelstwo



RADA MINISTRÓW (RZĄD)

Jest kolegialnym organem decyzyjnym, przez który najpełniej objawia się wola partii lub koalicji rządzącej. Rząd w parlamentaryzmie to centralny organ władzy publicznej złożony z Premiera (Prezesa Rady Ministrów) i Ministrów stojących na czele resortów, np. Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Spraw Zagranicznych itd. Rząd ponosi za swą działalność odpowiedzialność przed parlamentem.

POWOŁANIE RADY MINISTRÓW

Prezydent desygnuje (powołuje, wskazuje) Prezesa Rady Ministrów (Premiera). Jest to zazwyczaj osoba wskazana przez większość parlamentarną. Prezes Rady Ministrów proponuje Prezydentowi skład Rady Ministrów. Premier, w ciągu 14 dni przedstawia Sejmowi program działania Rady Ministrów (tzw. exposé) z wnioskiem o udzielenie jej wotum zaufania. Aby uchwalić wotum zaufania niezbędne jest osiągnięcie bezwzględnej większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

KOMPETENCJE RADY MINISTRÓW:
✔ zapewnia wykonanie ustaw i wydaje do nich rozporządzenia,
✔ koordynuje i kontroluje prace organów administracji rządowej,
✔ chroni interesy Skarbu Państwa,
✔ uchwala projekt budżetu państwa i kieruje jego wykonaniem,
✔ zapewnia bezpieczeństwo wewnętrzne państwa oraz porządek publiczny,
✔ zapewnia bezpieczeństwo zewnętrzne państwa, sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie obronności kraju
✔ sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie stosunków z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi,
✔ zawiera umowy międzynarodowe wymagające ratyfikacji oraz zatwierdza i wypowiada inne umowy międzynarodowe;

Oficjalna strona Prezydenta i Rządu RP