KLASA 8 Dwie okupacje

Lekcja

Temat: Dwie okupacje

I Podział ziem polskich 28.09.1939 r. – Drugi pakt Ribbentrop – Mołotow. 

 

Korekta linii podziału stref wpływów na ziemiach polskich. Granica radziecko – niemiecka wzdłuż linii rzek Narew – Bug – San. 

 

1. Ziemie należące do III Rzeszy:

a) ziemie bezpośrednio wcielone do Rzeszy – rozwinięte gospodarczo województwa poznańskie, pomorskie, część łódzkiego z Łodzią, część kieleckiego oraz Górny Śląsk.

b)  ziemie okupowane przez Rzeszę – Generalne Gubernatorstwo (GG) ze stolicą w Krakowie. Na czele GG stanął Hans Frank. GG zostało podzielone na dystrykty: krakowski, warszawski, lubelski, radomski.

2. Ziemie zajęte przez Rosjan nazwano Zachodnią Białorusią (północ) i Zachodnią Ukrainą (południe) - zostały włączone do ZSRR w listopadzie 1939r. jako republiki radzieckie. Wileńszczyznę ZSRR przekazał Litwie. 

 

II Sytuacja Polaków pod okupacją niemiecką i rosyjską

 

Na ziemiach zajętych przez Niemców	Na ziemiach zajętych przez ZSRR
Wcielonych do Rzeszy	Celem okupacji radzieckiej była całkowita rusyfikacja zajętych terenów, wprowadzenie radzieckiego systemu politycznego i gospodarczego poprzez: - wprowadzono paszportyzację - nadanie całej ludności Zachodniej Białorusi i Ukrainy obywatelstwa radzieckiego -  wprowadzenie obowiązku służby wojskowej w Armii Czerwonej -  aresztowanie żołnierzy, oficerów, przedstawicieli administracji, nauczycieli, lekarzy, właścicieli fabryk, majątków ziemskich – wywózki do sowieckich obozów - łagrów oraz  Zbrodnia w Katyniu 1940r. -  obsadzenie stanowisk w administracji, gospodarce, szkolnictwie miejscowymi Żydami, Ukraińcami, Białorusinami lub komunistami z głębi ZSRR - konfiskata i upaństwowienie majątków ziemskich (kolektywizacja wsi) - nacjonalizacja (upaństwowienie) przemysłu, transportu, banków; - kościoły, cerkwie i synagogi zamieniono na magazyny; - deportacje (wywózka) ludności polskiej do Kazachstanu, do północnej części ZSRR, na Syberię - niekorzystnie wymieniono walutę (złotówki na ruble) - grabiono dzieła sztuki
Celem Niemców była germanizacja tych terenów. Starano się to osiągnąć następującymi metodami: - wysiedlano ludność polską z Wielkopolski, Pomorza i Łódzkiego do GG (około 900 tys. osób) - osiedlanie kolonistów niemieckich (osiedlono około 360 tys.) zniemczanie ludności poprzez podpisywanie Niemieckiej Listy Narodowej (Dutsche Volksliste) szczególnie na Kaszubach, Mazurach i Śląsku - likwidacja polskiego szkolnictwa i instytucji naukowych - język niemiecki językiem urzędowym - masowe egzekucje wybitnych przedstawicieli społeczeństwa polskiego - wywózki do obozów koncentracyjnych (Dachu, Buchenwald, Sachsenhausen, Mauthausen; - pozbawiono Polaków praw obywatelskich - zakazano działalności sportowej i kulturalnej, naukowej - zmieniono nazwy miast i ulic na niemieckie - wymiana pieniędzy niekorzystnie dla Polaków
W Generalnym Gubernatorstwie
Celem okupacji było maksymalne wykorzystanie surowców naturalnych i Polaków jako taniej siły roboczej. Starano się to uzyskać następującymi metodami:      - utrzymywanie rozbudowanych sił policyjnych i Gestapo (tajnej policji politycznej) – w Warszawie więzienie “Pawiak” i siedziba Gestapo przy al. Szucha, podobne placówki w całej GG - pozostawienie polskiego szkolnictwa podstawowego i zawodowego i likwidacja szkolnictwa średniego i wyższego - likwidacja muzeów, teatrów, bibliotek, grabież dzieł sztuki - Akcja „Tannenberg” - wymordowanie kilkudziesięciu tysięcy osób, w tym działaczy politycznych, społecznych, powstańców wielkopolskich i śląskich, nauczycieli i duchownych, ludzi nauki, kultury - Akcja Specjalna „Kraków” Sonderaktion Krakau - aresztowanie profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego i osadzenie ich w obozie koncentracyjnym; - Akcja AB - wymordowanie tysięcy polskiej inteligencji, polityków, sławnych sportowców itp. np. Janusza Kusocińskiego (złoty medalista na olimpiadzie w Monachium), Macieja Rataja (marszałek Sejmu) itp. wiosną 1940 r. Akcję powtórzono po zaatakowaniu ZSRR – w 1941 r. wymordowano część kadry uniwersytetu lwowskiego czy Tadeusza Boya – Żeleńskiego, - pozostawienie prasy polskojęzycznej, całkowicie kontrolowanej przez okupanta – tzw. „gadzinówki”, - wywózki na roboty do Niemiec ok. 3 mln Polaków - narzucanie kontyngentów rolnikom (całe wyprodukowane zboże i mięso miało trafić w ręce niemieckie) - wprowadzenie segregacji rasowej – sklepy, kawiarnie itp. tylko dla Niemców - wprowadzono żywność na kartki, - wprowadzenie godziny policyjnej, -  przeprowadzanie łapanek przypadkowych