KLASA 6 W folwarku szlacheckim

-

Lekcja

Temat:  W folwarku szlacheckim

⚔️ Wojna trzynastoletnia i odzyskanie Pomorza Gdańskiego (1454–1466)

  • Wojna trzynastoletnia toczyła się między Polską a Zakonem Krzyżackim w czasach Kazimierza Jagiellończyka i zakończyła się zwycięstwem Polski.

  • Zakończyła się II pokojem toruńskim w 1466 roku.

  • Polska odzyskała Pomorze Gdańskie, z dostępem do Morza Bałtyckiego.

  • Dzięki temu Gdańsk stał się najważniejszym portem handlowym Rzeczypospolitej.

🌊 Znaczenie rzeki Wisły 

  • Wisła była „handlową autostradą” Polski – spławiano nią towary z południa kraju do Gdańska.

  • W Gdańsku towary, głównie zboże, ładowano na statki i wysyłano do innych krajów Europy.

  • Handel zbożem przynosił Polsce duże zyski, a Gdańsk stał się bogatym miastem portowym.

🌾 Polska spichlerzem Europy

  • Spichlerz – duży magazyn do przechowywania zboża przed wysyłką.

  • Flisak – człowiek, który spławiał towary (np. zboże, drewno) tratwami po Wiśle do Gdańska.

🏡 Folwark szlachecki

  • Folwark to duże gospodarstwo rolne należące do szlachcica, na którym chłopi wykonywali pracę za darmo - pańszczyznę.

  • Uprawiano tam zboże, które następnie sprzedawano za granicę (głównie przez Gdańsk).

  • Zyski z folwarków stanowiły podstawę bogactwa szlachty.

👨‍🌾 Pańszczyzna

  • Pańszczyzna to przymusowa, niepłatna praca chłopów na polu szlachcica (w jego folwarku).

  • Chłopi musieli przeznaczać kilka dni w tygodniu na pracę na polu pana, oprócz uprawy własnych działek.

  • Z czasem pańszczyzna była coraz większym obciążeniem dla chłopów.

📜 Przywileje szlacheckie dotyczące pańszczyzny

  • W XV i XVI wieku królowie nadawali szlachcie przywileje, które zwiększały jej władzę nad chłopami.

  • Przykłady:

    • Przywilej piotrkowski (1496) – chłopi nie mogli opuszczać wsi bez zgody pana.

    • Szlachta mogła zwiększać pańszczyznę według własnej woli.

  • W ten sposób szlachta stała się bardzo wpływowa, a chłopi – coraz bardziej uzależnieni od swoich panów.

📚 Podsumowanie

  • Po wojnie trzynastoletniej Polska rozwijała handel zbożem przez Gdańsk.

  • Wisła była główną drogą handlową.

  • Szlachta bogaciła się dzięki folwarkom i pańszczyźnie.

  • Chłopi tracili wolność i musieli pracować na polach szlachty.

  

Komentarze

Prześlij komentarz