KLASA 8 Zimna wojna i wyścig zbrojeń 💣🔥💣

Lekcja

Temat: Zimna wojna i wyścig zbrojeń 

 NaCoBeZu:

 - jakie były przyczyny kryzysu kubańskiego

 - jak przebiegał podbój kosmosu

-  jaki był powód interwencji w Czechosłowacji 

  

NOTATKA Z LEKCJI ✏📖💪

1. Rywalizacja Wschód–Zachód w czasie zimnej wojny

Zimna wojna (1947–1991) – konflikt między:

• Wschodem – ZSRR i państwa komunistyczne - Układ Warszawski 1955

• Zachodem – USA i ich sojusznicy - NATO 1949

Rywalizacja miała charakter polityczny, militarny, gospodarczy i ideologiczny, bez bezpośredniej wojny między USA a ZSRR.

---

2. Kryzys kubański (1962)

• wybuchł, gdy ZSRR umieścił rakiety nuklearne na Kubie (blisko USA),

• USA wprowadziły blokadę morską wyspy,

• zakończył się kompromisem:

  • ZSRR wycofał rakiety z Kuby,

  • USA zobowiązały się nie atakować Kuby.

---

3. Wojna w Wietnamie (1955–1975)

• konflikt między: Wietnamem Północnym (komunistycznym, wspieranym przez ZSRR), a Wietnamem Południowym (wspieranym przez USA),

• USA zaangażowały się militarnie, by powstrzymać komunizm,

• wojna była bardzo krwawa i niepopularna w USA,

• zakończyła się zwycięstwem komunistów i zjednoczeniem Wietnamu.

---

4. Rywalizacja o kosmos 

• element prestiżu i rywalizacji technologicznej,

• najważniejsze wydarzenia:

  • 1957 – ZSRR wysłał pierwszego satelitę (Sputnik),

  • 1961 – Jurij Gagarin (ZSRR) – pierwszy człowiek w kosmosie,

  • 1969 – USA – lądowanie człowieka na Księżycu,

• wyścig kosmiczny pokazywał siłę naukową i technologiczną państw.

---

5. Praska Wiosna (1968)

• próba reform w Czechosłowacji -  złagodzenie komunizmu, większa wolność słowa i reformy polityczne

• reakcja ZSRR:

  • wkroczenie wojsk Układu Warszawskiego,

  • stłumienie reform.

 

 NAJWIĘKSZE KRYZYSY W CZASIE ZIMNEJ WOJNY

Rywalizacja ZSRR z USA w czasie zimnej wojny

Po II wojnie światowej świat został podzielony na dwa wrogie obozy. Z jednej strony były Stany Zjednoczone, reprezentujące demokrację i gospodarkę rynkową, a z drugiej Związek Radziecki, oparty na komunizmie. Oba państwa rywalizowały o wpływy polityczne, militarne i ideologiczne. Rywalizacja ta została nazwana zimną wojną, ponieważ nie doszło do bezpośredniego konfliktu zbrojnego między USA a ZSRR, jednak napięcie było bardzo duże, a wojny toczyły się w innych częściach świata.

 

 

Kryzys kubański 

 

Jednym z najgroźniejszych momentów zimnej wojny był kryzys kubański w 1962 roku. Jego przyczyną było zbliżenie Kuby do ZSRR po zwycięstwie rewolucji komunistycznej. Kuba leży bardzo blisko Stanów Zjednoczonych, dlatego umieszczenie tam radzieckiej broni stanowiło ogromne zagrożenie dla USA.

Fidel Castro i "Che" Guevara

Fidel Castro był przywódcą rewolucji kubańskiej i od 1959 roku do 2006 roku rządził Kubą. Zmarł w 2016 roku.  Fidel Castro obalił dyktaturę wspieraną przez USA i wprowadził rządy komunistyczne. Nawiązał bliską współpracę z ZSRR, co doprowadziło do wrogich relacji ze Stanami Zjednoczonymi. 

Che Guevara był argentyńskim lekarzem, który na motocyklu przemierzył Amerykę Południową, przywódca wojny partyzanckiej na kubie, w Boliwii i w Kongo.  

Akcja CIA w Zatoce Świń

W 1961 roku CIA zorganizowała inwazję w Zatoce Świń, której celem było obalenie Fidela Castro. Operacja zakończyła się całkowitą porażką USA i wzmocniła pozycję Castro. Po tym wydarzeniu Kuba jeszcze bardziej zbliżyła się do ZSRR. 

Nikita Chruszczow I sekretarz ZSRR i John F. Kennedy prezydent USA 

Największy kryzys zimnej wojny

W 1962 roku USA odkryły, że ZSRR rozmieścił na Kubie rakiety nuklearne. Świat znalazł się na granicy wojny atomowej. Prezydent USA John F. Kennedy wprowadził blokadę morską Kuby. Ostatecznie doszło do porozumienia:

• ZSRR wycofał rakiety z Kuby,

• USA zobowiązały się nie atakować Kuby.

Kryzys kubański uznawany jest za najgroźniejszy moment zimnej wojny. Po konflikcie kubańskim założono gorącą linię Kreml‑Biały Dom, która miała ułatwić dalsze kontakty radziecko‑amerykańskie, a przede wszystkim unikać ostrych konfliktów.

Izolacja Kuby. Amerykańskie embargo. 

 

Wojna w Wietnamie 1955-1975

Wycofanie się Francuzów

• po II wojnie światowej Wietnam był kolonią Francji

• Francja prowadziła wojnę z ruchem niepodległościowym Ho Chi Minha

• w 1954 roku Francuzi przegrali bitwę pod Dien Bien Phu

• Francja wycofała się z Wietnamu

Przyczyny zaangażowania się USA w wojnę:

• komunistycznym Wietnamem Północnym (Vietkong),

• a Wietnamem Południowym, wspieranym przez USA.

USA zaangażowały się w wojnę, aby powstrzymać rozprzestrzenianie się komunizmu w Azji.

Ho Chi Minh - komunistyczny przywódca Wietnamu popierany przez Chiny i ZSRR 

 

Ho Chi Minh był przywódcą Wietnamu Północnego i symbolem walki o zjednoczenie kraju pod rządami komunistycznymi. Był wspierany przez ZSRR i Chiny i cieszył się dużym poparciem społecznym.

Prezydenci USA w czasie wojny w Wietnamie

W czasie wojny w Wietnamie prezydentami USA byli:

• Dwight Eisenhower – początek zaangażowania,

• John F. Kennedy – zwiększenie pomocy wojskowej,

• Lyndon B. Johnson – wysłanie wojsk amerykańskich,

• Richard Nixon – wycofywanie wojsk USA.

 

Wietnam we krwi. Użycie broni chemicznej 

W czasie wojny USA stosowały broń chemiczną w tym napalm, biały fosfor, zagęszczoną benzynę oraz rozmaite herbicydy, czy dioksyny m.in. Agent Orange, który niszczył dżunglę, ale powodował ciężkie choroby i deformacje u ludzi (ok. 5 mln ofiar).  Na Wietnam zrzucono 1,6 mln ton bomb. 

W marcu 1965 roku w Wietnamie wyładowało 3,5 tysiąca marines, a pod koniec tego roku znajdowało się ich tam już 200 tysięcy. W szczytowym okresie wojny, pod koniec 1968 roku, wysłanych przez Waszyngton żołnierzy było ponad pół miliona. Jednak liczebność i wyposażenie nie gwarantowały sukcesu. Komunistyczna partyzantka okazała się bardzo skuteczna i trudna do zwalczenia. Wietkong z powodzeniem atakował amerykańskie bazy, linie komunikacyjne i placówki.

Niemożność pokonania partyzantów wywoływała frustrację i skłaniała Amerykanów do brutalizacji wojny. Chcąc pozbawić Wietkong wsparcia ludności, przeprowadzano pacyfikacje wsi: palono zabudowania, niszczono uprawy i wysiedlano lub zabijano mieszkańców. Walczący w bardzo trudnych warunkach – w obcym terenie, wśród nieprzyjaznej ludności, mówiącej niezrozumiałym językiem – przybysze z USA bardzo często uciekali się do okrucieństwa.

Porażka USA 

Mimo ogromnej przewagi militarnej USA nie zdołały wygrać wojny. W 1975 roku komuniści zwyciężyli, a Wietnam został zjednoczony. W Wietnamie zginęło 60 tys. żołnierzy USA, a 300 tys. zostało rannych. W czasie wojny śmierć poniosło 3,8 mln Wietnamczyków. 

Ruch hipisowski 🌺🌻🌼

W czasie wojny w Wietnamie w USA rozwinął się ruch hipisowski, który:

• sprzeciwiał się wojnie,

• promował pokój i wolność,

• organizował protesty antywojenne.

  
   

  Imagine John Lennon 1971

   

  
  

  Źródło: https://www.youtube.com/watch?v=g4rbO5pRuD0 

  
  

  Początek wojny w Wietnamie 💣💣💣

  Źródło: National Geographic Polska. https://www.youtube.com/watch?v=xedDHv98P08