KLASA 7 Rządy parlamentarne. Zamch majowy i rządy sanacji - notatka

 

Temat: Rządy parlamentarne. Zamach majowy i rządy sanacji.

 

I. Polska przed zamachem majowym (1918–1926). Republika parlamentarna

W 1919 r. odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego, którego zadaniem było stworzenie podstaw ustrojowych państwa.

 

W 1922 r. prezydent został wybrany przez Zgromadzenie Narodowe (Sejm i Senat). Został nim Gabriel Narutowicz (zamordowany).

 

Podstawą ustroju państwa była Konstytucja marcowa z 17 marca 1921 r., która wprowadzała:

§  zasadę trójpodziału władzy,

§  dominującą rolę parlamentu,

§  szerokie prawa obywatelskie i demokratyczny charakter państwa.

 

II. Polska po zamachu majowym 1926. Republika prezydencka.

 

W maju 1926 r. doszło do zamachu majowego, przeprowadzonego przez Józefa Piłsudskiego. Powodem były: kryzys polityczny, niestabilność rządów.

Po przewrocie wprowadzono tzw. rządy sanacji. Formalnie utrzymano demokrację, ale w praktyce system stawał się coraz bardziej autorytarny. Józef Piłsudski nie pełnił oficjalnie żadnego urzędu, jednak faktycznie sprawował władzę.

 

W okresie sanacji:

§  premierem został m.in. Felicjan Sławoj Składkowski

§  prezydentem był Ignacy Mościcki

 

Ustrój został ostatecznie zmieniony przez Konstytucję kwietniową z 23 kwietnia 1935 r., która:

§  znacząco wzmocniła pozycję prezydenta (miał nadrzędną władzę w państwie, odpowiadał przed Bogiem i historią, kadencja 7 lat),

§  ograniczyła rolę parlamentu.